PDA
pervasieve drang naar autonomie /
Pathological Demand Avoidance
Jeugdhulp & screening
(ouder)begeleiding, screening, psycho-educatie en collegiale consultatie o.h.g.v. PDA.
Kennisoverdracht & opleidingen
via documentaire, podcast, trainingen, aanbevolen boeken, websites, social media, etc.
PDA-documentaire met Nederlandstalige ondertiteling beschikbaar
Onlangs kwamen we een Zwitserse documentaire over pervasieve drang naar autonomie tegen. Deze documentaire legt op een integere en tegelijkertijd realistische wijze vast wat PDA inhoudt en betekent voor de PDAer zelf, de ouders en omgeving. We hebben ervoor gezorgd dat deze documentaire ook met Nederlandstalige ondertiteling gratis beschikbaar is.
Sjoerd Dirk Meijer, PDA-specialist van iQBegrijp, is te gast geweest in een podcast van Geef me de 5, waarin hij in gesprek is gegaan en basisinformatie over PDA gedeeld heeft. Via deze website hopen we duidelijk te maken dat er veel meer over PDA te vertellen is, dan in één uur besproken kan worden.
- Spotify
- YouTube
- Apple Podcast
- Podimo
Kennisoverdracht & opleidingen
Via dit kennisplatform willen we meer kennis en informatie over pervasieve drang naar autonomie (PDA) verspreiden. PDA wordt ook Pathological Demand Avoidance genoemd. Daarnaast worden pervasive drive for autonomy, persisterende drang naar autonomie, persistent drive for autonomy of pathologische vraagvermijding gebruikt (naast nog een paar minder vaak gebruikte). Op deze website gebruiken we pervasieve drang naar autonomie om PDA aan te duiden, zoals voorgesteld door Sally Cat en Tomlin Wilding.
Documentaire
Bekijk de SRF DOK-documentaire over PDA uit 2025/2026 met Nederlandstalige ondertiteling.
Opleidingsaanbod
Bekijk het opleidingsaanbod van iQBegrijp over pervasieve drang naar autonomie (PDA).
Artikelen
[in ontwikkeling] Klik hier om op de hoogte gehouden te worden en ontvang een short story met een PDAer in de hoofdrol.
Boeken
[in ontwikkeling] Klik hier om op de hoogte gehouden te worden en ontvang een short story met een PDAer in de hoofdrol.
Websites/social media
[in ontwikkeling] Klik hier om op de hoogte gehouden te worden en ontvang een short story met een PDAer in de hoofdrol.
Podcasts/video's
[in ontwikkeling] Klik hier om op de hoogte gehouden te worden en ontvang een short story met een PDAer in de hoofdrol.
Join 1000s of students learning at Divi University. Early enrollment starts soon!
Our mission is to provide more accessible higher education
Ante ipsum primis in faucibus orci luctus et ultrices posuere cubilia Curae; Donec velit neque, auctor sit amet aliquam vel, ullamcorper sit amet ligula. Donec sollicitudin molestie malesuada. Donec velit neque auctor sit amet aliquam vel.
Divi's Mission
Quisque aliquet velit sit amet sem interdum faucibus. In feugiat aliquet mollis etiam tincidunt ligula.
Our Academic Vision
Nisl massa, ultrices vitae ornare sit amet, ultricies eget orci. Sed vitae nulla et justo pellentesque congue nec eu risus.
iQBegrijp
PDA-kenniscentrum
Bezoekadres (op afspraak):
Zomerdijk 9E, Meppel
Stuur ons een mail
Wat is PDA?
PDA wordt over het algemeen beschouwd als een op (een onbewuste) overlevingsangst gebaseerde drang/behoefte naar autonomie en authenticiteit.
Het overlevingssysteem van een PDAer detecteert gevaar bij het verlies van autonomie/controle en triggert een overlevingsreactie (vechten, vluchten en soms bevriezen). Dit uit zich in het vermijden van verwachtingen (vragen & eisen) en de drang om de hele tijd de controle te houden, waardoor de angstgevoelens verminderen of voorkomen worden.
PDA wordt internationaal gezien over het algemeen beschouwd als een gedragsprofiel binnen een autismespectrumstoornis (ASS/autisme). Er zijn ook andere meningen en er is onvoldoende onderzoek gedaan om de positie van PDA goed vast te stellen. PDA staat niet in de DSM of ICD.
Wat betekenen de letters PDA?
De in 1980 door Elizabeth Newson beschreven term is Pathological Demand Avoidance. In 2019/2020 hebben Sally Cat en Tomlin Wilding voorgesteld om het pervasive drive for autonomy (pervasieve drang naar autonomie) te noemen. Verder worden ook persistent drive for autonomy en pathologische vraagvermijding gebruikt.
Wat zijn belangrijke (gedrags)kenmerken van PDA?
Een PDAer
- heeft een hele sterke behoefte aan controle en autonomie
- heeft weerstand tegen en vermijdt alledaagse verwachtingen (ook bij iets wat zelf leuk gevonden wordt)
- gebruikt sociale strategieën als onderdeel van de vermijding
- heeft buitensporige stemmingswisselingen, gedrag en impulsiviteit
- heeft dit vanaf zeer jonge leeftijd (baby-/peuterleeftijd)
- heeft geen baat bij gangbare (evidence based) opvoedings-, therapeutische-, begeleidings- en schoolaanpakken en/of die zorgen voor heftigere (gedrags)reacties
Kun je PDA behandelen?
Op basis van de bekende literatuur en andere bronnen wordt aangenomen dat PDA aangeboren is en niet iets is wat je kunt "oplopen" of wat zich ontwikkelt vanuit het niets. Net als bij bijv. ASS/autisme wordt sterk afgeraden PDA te behandelen.